Neurony jelitowe – dlaczego są takie ważne i jak je chronić?

Zdarza się, że koniec problemów jelitowych jest początkiem nowego problemu zdrowotnego. Na przykład osoby, które cierpią na tzw. biegunkę podróżnika mogą wykształcić w sobie zespół jelita drażliwego (IBS), albo nawet przewlekle zapalenie przewodu pokarmowego.

Badacze naukowi już od dawna szukają potencjalnych mechanizmów owego stanu rzeczy – jednym z nich może być infekcja jelitowa, która prowadzi do uszkodzenia układu nerwowego jelit. Temat ten postanowił zgłębić zespół naukowców, w związku z czym opracowali badanie [1], które miało dać odpowiedź na to dlaczego neurony w jelitach umierają w wyniku perturbacji zdrowotnych i jak normalnie chroni je układ odpornościowy.

Muscle-Zone Sklep

W zdrowych jelitach układ odpornościowy musi zachować równowagę między reagowaniem na zagrożenia, a utrzymywaniem tej odpowiedzi w ryzach, aby ta nie wyrządziła niechcianych uszkodzeń prowadząc w konsekwencji do rozwoju stanów chorobowych. Nasz organizm ma odpowiednią artylerię do obrony przed zagrożeniem… niestety sam potrafi się nią okaleczyć.

Toczący się proces zapalny pomaga jelitom w zapobieganiu rozwoju infekcji, ale zbytnio nasilona reakcja zapalna może powodować trwałe szkody. Między innymi dlatego zbijamy gorączkę podczas infekcji, jeśli ta nadmiernie wzrośnie. Proces zapalny jest częścią zdrowienia, ale nadmierny może przysporzyć szkody.

Autorzy cytowanego badania opracowali swoje badanie tak, aby zrozumieć złożone mechanizmy, które zapobiegają niszczeniu neuronów przez reakcje zapalne, tym samym ma to na celu pomóc opracować nowe metody leczenia. Aby zrozumieć wpływ infekcji na układ nerwowy, autorzy podali myszom osłabioną formę Salmonelli – bakterii wywołującej zatrucie pokarmowe, a następnie przeanalizowali funkcjonowanie neuronów w jelicie. Odkryli, że infekcja wywołała długotrwałą redukcję neuronów – efekt ten przypisują działaniu genów (konkretnie Nlrp6 i kaspazy 11), które przyczyniają się do określonego rodzaju odpowiedzi zapalnej. A odpowiedź ta jest o tyle ciekawa, że może wywołać zaprogramowaną śmierć komórki. Naukowcy wprowadzili zatem w myszach mutację, która miała na celu wyłączyć działanie genu, mogącego zaprogramować śmierć komórki neuronalnej. Efekt – mniej martwych neuronów w wyniku procesu zapalnego.

Mechanizm ten został już znacznie wcześniej udokumentowany, ale nie w oparciu o komórki neuronalne. Nie jest jasne do końca, w jaki sposób proces zapalny wywołuje śmierć komórkową neuronów w obrębie jelita, ale badanie dowodzi tego, że proces ten można zakłócić. Kluczem do tego mogą być wyspecjalizowane komórki odpornościowe jelit (makrofagi).

Neurony mają bardzo duże znaczenie w pracy jelit – gdy dochodzi do ich uszkodzenia mogą wykształcić się zaburzenia pracy jelit, jak np. zaparcia. Tak więc neurony jelitowe mają bardzo duże znaczenie w przepływie pokarmu w przewodzie pokarmowym. Jeśli te neurony umierają, jak w wyniku infekcji jelitowej, istnieją duże szanse na to, że dojdzie do trwałych powikłań w postaci motoryki jelit.

Autorzy badania odkryli również jedną ciekawą rzecz. Otóż w wyniku infekcji dochodziło również do zaburzeń w obrębie bakterii jelitowych. Gdy flora jelitowa została przywrócona po infekcji – neurony zdrowiały, a wraz z nimi poprawie ulegała motoryka jelit.

Zatem, aby utrzymać prawidłową motorykę jelit i zapobiec zaburzeniom ich pracy, należy zadbać o florę jelitową, która wspiera regenerację komórek neuronalnych jelit, niezbędnych do prawidłowego przepływu pokarmu. Infekcje jelit są czymś, czego ciężko uniknąć i mogą mieć swoje negatywne, długoterminowe konsekwencje. Dobrym pomysłem jest zastosowanie preparatów probiotycznych, np. takich zawierających wybrane szczepy bifidobakterii, które koją stany zapalne i pomagają przywrócić prawidłową pracę jelit po zakończeniu choroby [2].

 

Ref:

  1. Matheis F, Muller PA, Graves CL, Gabanyi I, Kerner ZJ, Costa-Borges D, Ahrends T, Rosenstiel P, Mucida D. Adrenergic Signaling in Muscularis Macrophages Limits Infection-Induced Neuronal Loss. Cell. 2020 Jan 9;180(1):64-78.e16. doi: 10.1016/j.cell.2019.12.002.
  2. Nicole Bozzi Cionci, Loredana Baffoni, […] Therapeutic Microbiology: The Role of Bifidobacterium breve as Food Supplement for the Prevention/Treatment of Paediatric Diseases. Nutrients. 2018 Nov; 10(11): 1723.