Dlaczego smaczne potrawy wzmagają apetyt?

Czy zastanawiałeś/aś się kiedykolwiek dlaczego niektóre smaczne potrawy sprawiają, że jesz je chętniej, niż te o przeciętnym smaku i w większych ilościach, niż standardowo? Być może jesteśmy blisko poznania odpowiedzi na tą zagwozdkę dzięki nowej pracy naukowej.

W eksperymencie laboratoryjnym badacze odkryli specyficzną sieć komunikacji komórek, która wywodzi się z obszaru odpowiadającego za przetwarzanie emocji w mózgu. Doświadczenie wykonane na myszach wykazało, że te były motywowane do konsumpcji smacznych posiłków, pomimo iż ich podstawowe potrzeby energetyczne zostały zaspokojone.

Muscle-Zone Sklep

Fakt istnienia takiego połączenia neuronalnego w mózgu, może wyjaśniać dlaczego ludzie tak często mają skłonność do przejadania się w naszym obecnym środowisku, w którym dostępność smacznych potraw jest bardzo wysoka. Ów obwód neuronalny jest produktem ubocznym procesu ewolucji, gdy duże i obfitujące w kalorie posiłki nie były częstością, co spowodowało wytworzenie w naszych mózgach połączeń, które podpowiadają, abyśmy pochłaniali tyle kalorii, ile tylko możemy pomieścić, ponieważ nie było wiadome, kiedy przyjdzie okazja spożyć kolejny duży posiłek.

Naukowcy poszukują remedium na otyłość przez dziesiątki lat, w tym celu badali różne komórki mózgowe i obwody zaangażowane w zwykłe żywienie, tzw. „homeostatyczne”., które jest wywoływane głodem i utrzymuje nasz poziom energii na wyrównanym poziomie. Jednakże naukowcy chcieli się przyjrzeć jedzeniu hedonicznemu, które beztrosko wykracza poza nasze energetyczne potrzeby.

Uważa się, że żywienie hedoniczne odzwierciedla utrzymującą się adaptację współczesnych ludzi do wyglądu środowiska w starożytności, gdzie dostęp do pokarmów był ograniczony i często dochodziło do głodu. Postrzeganie bogatej w kalorie żywności jako szczególnie smacznej i sprawiającej przyjemność oraz objadanie się nią, z punktu widzenie ewolucyjnego zapewniłoby istotną przewagę przetrwania dzięki przechowywaniu dodatkowej energii na czas kryzysu. Podążanie za tym instynktem w obecnych czasach, gdzie pokarmy są łatwo dostępne, może prowadzić do otyłości i chorób z nią związanych, jak cukrzyca, choroby serca i nowotwory. Pomimo dostępności smacznych produktów żywieniowych od długiego czasu, wciąż nie straciliśmy obwodu neuronalnego, który prowadzi do objadania się.

Eksperymenty z ostatnich lat sugerują, że obwód odpowiadający za żywienie hedoniczne obejmuje małe białko zwane nocyceptyną, które działa jako cząsteczka sygnalizacyjna w układzie nerwowym. Wiele badań wykazało, że związki blokujące aktywność nocyceptyny, zwane też antagonistami receptora nocyceptyny, mają niewielki lub żaden wpływ na homeostatyczne żywienie gryzoni laboratoryjnych, ale leki te ograniczają objadanie się smacznymi, kalorycznymi pokarmami. W związku z tym twórcy leków przyglądali się tym antagonistom jako potencjalnym lekom przeciwko otyłości, sprawdzając konkretne obwody mózgu, na które działają. Celem tego było stworzenie bardziej ukierunkowanego leczenia.

W nowym badaniu w tej tematyce, naukowcy opracowali fluorescencyjne cząsteczki wraz z nocyceptyną, które umożliwiły zauważenie szlaków neuronalnych sterowanych nocyceptyną. Choć w mózgu znajduje się wiele obwodów nocyceptyny, to badacze zaobserwowali, że szczególnie jeden z nich wykazywał dużą aktywność, gdy badane myszy miały szansę zjeść kaloryczne pokarmy. Obwód ten zaczyna się w obszarze przetwarzania emocji mózgu zwanego ciałem migdałowatym.

Usunięcie około 50% neuronów produkujących nocyceptynę w tym obwodzie zmniejszyło stopień objadania się myszy oraz ich wagę, w przypadku gdy te miały dostęp do smacznych, kalorycznych pokarmów i nie mając wpływu na spożycie zwykłej karmy.

Ciało migdałowate było od dawna przedmiotem badań naukowców, którzy wiązali je z bólem, niepokojem, strachem i innymi emocjami, ale najnowsze badania wykazują, że ta część mózgu reguluje również inne procesy, jak np. chęć objadania się.

Z punktu praktycznego, doświadczenie to wykazuje, jak ważne jest programowanie modelu żywieniowego pod względem walorów smakowych, zarówno gdy problemem jest ograniczenie kalorii w diecie, jak i dostarczenie ich odpowiednio dużej ilości, np. w przypadku sportowców różnych dyscyplin. W przypadku osób, które mają problem z ograniczeniem spożywanych pokarmów w celu restrykcji kalorycznej – warto przyjrzeć się doborowi produktów spożywczych i czy na talerzu nie goszczą produkty, które wzmagają chęć objadania się. U osób, które mają problem dostarczeniem ponadprzeciętnej ilości kalorii, jak właśnie intensywnie trenujący sportowcy – może pomóc dobór smaczniejszych produktów, przez co spożywanie większych racji żywnościowych stanie się łatwiejsze.

Referencje:

Hardaway, J. A., Halladay, L. R., Mazzone, C. M., Pati, D., Bloodgood, D. W., Kim, M., Kash, T. L. (2019). Central Amygdala Prepronociceptin-Expressing Neurons Mediate Palatable Food Consumption and Reward. Neuron, 0(0). https://doi.org/10.1016/j.neuron.2019.03.037